Bolu Kıbrıscık'ın Saklı Tarihi: Antik İzlerin Peşinde Bir Keşif Rehberi

Bolu'nun yemyeşil doğasıyla ünlü ilçesi Kıbrıscık, sadece doğal güzellikleriyle değil, aynı zamanda binlerce yıllık köklü tarihiyle de dikkat çekiyor. Antik kentlerin görkemli kalıntılarını arayanlar için Kıbrıscık, geleneksel anlamda büyük bir antik şehre ev sahipliği yapmasa da, topraklarında sakladığı Roma ve Bizans dönemlerine ait izlerle adeta bir açık hava müzesi niteliği taşıyor. Bu yazımızda, Memleketim platformu olarak sizleri Kıbrıscık'ın saklı tarihine doğru bir yolculuğa çıkarıyoruz.

Kıbrıscık'ın Derin Tarihi: Roma ve Bizans İzleri

Kıbrıscık ilçesinin tarihi M.S. 100'lü yıllara kadar uzanmaktadır. İlçe adının, ilk çağlarda Siberis olarak bilinen ve günümüzde Aladağ Çayı'nı oluşturan Uludere'nin kenarında yer almasından geldiği düşünülmektedir. Siberis'in bir diğer söyleniş biçimi olan Kyberis, 'kutsal gürsu' anlamına gelmekte olup, Kıbrıscık adının da buradan türediği tahmin edilmektedir. Bolu genelinde olduğu gibi Kıbrıscık da tarih boyunca Hititler, Frigler, Bithynialılar, Persler, Romalılar ve Bizanslılar gibi pek çok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. İlçe çevresinde yapılan araştırmalar, Roma dönemine ait birçok yerleşim yerinin varlığını ortaya koymuştur.

Karadoğan Avlatarla: Birinci Derece Arkeolojik Sit Alanı

Kıbrıscık'ın en önemli tarihi keşiflerinden biri, Karadoğan köyü Avlatarla mevkiinde bulunan tarihi kaya oymaları ve yerleşim yeridir. Bu bölge, Ağustos 2024'te Ankara Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu kararıyla '1. Derece Arkeolojik Sit Alanı' olarak tescillenerek koruma altına alınmıştır. Bu kaya oyma yapılarının, M.S. 7. ve 9. yüzyıllar arasında Bizans halkı tarafından korunma ve yaşam alanı olarak kullanıldığı düşünülmektedir. Bölgede, kayaya oyulmuş bir kaya manastırı, mezar odaları ve keşiş hücreleri gibi yapılar bulunmaktadır. Bu bulgular, Roma dönemine ait bir kaya manastırının varlığına işaret etmektedir. Kıbrıscık'taki bu kaya yerleşimleri, Bolu'nun Seben ilçesindeki Solaklar, Muslar ve Çeltikdere kaya evleriyle büyük benzerlik göstermektedir.

Kıbrıscık ve Çevresindeki Diğer Tarihi Bulgular

Kaleönü (Elliönü) Mağaraları: Uludere Belen Köyü mevkiinde yer alan bu mağaralar, kayaya oyulmuş üç nefli sıvalı bir kaya şapeli, mezar bölmeleri ve keşiş odaları içermektedir. Bu yapılar, Bizans dönemine ait bir kaya manastırı olarak değerlendirilmektedir.
Roma Dönemi Çeşmeleri: Belen Köyü Çukur Mahallesi'nde, Roma dönemine ait olduğu düşünülen, biri sarnıçlı olmak üzere iki adet su havuzlu çeşme bulunmaktadır.
Galat İzleri: Kıbrıscık ilçesinin güney kesimlerinde, Anadolu'nun kadim halklarından Galatlara ait izlere rastlanmıştır.
Karaköy Camii: Kıbrıscık'ta bulunan ve duvarlarındaki resim ve motiflerle dikkat çeken tarihi Karaköy Camii, 2014 yılında tescillenerek koruma altına alınmış ve restore edilerek yeniden ibadete açılması planlanmaktadır.
Kıbrıscık Kültür Sanat Evi: İlçenin zengin kültürel birikimini yaşatan bu merkez, geçmişten günümüze geleneksel yaşamın izlerini taşıyan eşyaları sergileyerek ziyaretçilere bölgenin kültürel mirasını tanıtıyor.

Neden Kıbrıscık'ın Antik İzlerini Keşfetmelisiniz?

Kıbrıscık, doğa ile tarihin iç içe geçtiği, huzurlu ve keşfedilmeyi bekleyen bir destinasyondur. Geleneksel anlamda büyük bir antik kent olmasa da, Roma ve Bizans dönemlerine ait kaya oymaları, yerleşim yerleri ve diğer tarihi bulgularıyla ziyaretçilerine eşsiz bir kültürel deneyim sunar. Bu bölge, özellikle arkeolojiye, tarihe ve doğa yürüyüşlerine ilgi duyanlar için idealdir. Sakin atmosferi ve bozulmamış doğasıyla, kalabalıktan uzak, otantik bir keşif arayanlar için mükemmel bir kaçış noktasıdır.

Ziyaret İpuçları ve Ulaşım

Bolu il merkezine yaklaşık 65 km mesafede bulunan Kıbrıscık'a ulaşım, genellikle özel araçlarla veya Bolu merkezden kalkan minibüslerle sağlanmaktadır. Ankara'ya yakınlığı (Beypazarı üzerinden) da ulaşım seçeneklerini artırmaktadır. Bölgedeki tarihi sit alanlarını ziyaret etmek için en uygun dönemler ilkbahar ve sonbahar aylarıdır. Bu dönemlerde hava koşulları doğa yürüyüşleri ve açık hava keşifleri için daha elverişlidir. Ziyaretçilerin rahat bir keşif deneyimi için uygun yürüyüş ayakkabıları ve mevsime göre giysiler tercih etmeleri önerilir.

Memleketim ile Kıbrıscık Keşfi

Memleketim olarak, Türkiye'nin dört bir yanındaki saklı kalmış güzellikleri ve tarihi zenginlikleri sizlere ulaştırmayı hedefliyoruz. Kıbrıscık'ın antik izleri, doğal güzellikleriyle birleştiğinde unutulmaz bir deneyim sunuyor. Bu eşsiz bölgeyi ziyaret ederek hem tarihin derinliklerine yolculuk yapabilir hem de doğanın tadını çıkarabilirsiniz. Kıbrıscık'ın kültürel ve tarihi mirasını keşfetmek için Memleketim rehberliğinde bir sonraki seyahatinizi planlayın!