İstanbul Eyüpsultan'ın Manevi Mirası: Camiler ve Kiliseler Rehberi

İstanbul'un Haliç kıyısında yer alan Eyüpsultan ilçesi, asırlardır farklı inançlara ev sahipliği yapmış, zengin tarihi ve kültürel dokusuyla öne çıkan eşsiz bir semttir. Özellikle İslam dünyası için büyük manevi öneme sahip olan Eyüp Sultan Camii ve çevresindeki külliyeler, her yıl milyonlarca ziyaretçiyi ağırlarken, ilçenin çok kültürlü geçmişini yansıtan tarihi kiliseler de dikkat çekmektedir. Bu rehberde, Memleketim platformu olarak sizler için Eyüpsultan'ın cami ve kiliselerini detaylı bir şekilde inceleyeceğiz.

Eyüpsultan'ın Kalbi: Eyüp Sultan Camii ve Türbesi

Eyüpsultan denildiğinde akla ilk gelen yapı şüphesiz Eyüp Sultan Camii'dir. Bu kutsal mekan, İslam peygamberi Hz. Muhammed'in sancaktarı ve sahabesi Ebu Eyyüb el-Ensarî'nin kabrinin bulunduğu yerdir. İstanbul'un fethinden sonra Fatih Sultan Mehmet tarafından 1458 yılında inşa ettirilen cami, Osmanlı'nın İstanbul'daki ilk büyük ibadet yapılarından biri olma özelliğini taşır.

Cami, Osmanlı padişahlarının tahta çıkış törenlerinde kılıç kuşanma geleneğinin yapıldığı manevi bir merkez olmuştur. Mevcut yapı, 18. yüzyıldaki depremlerde hasar gördükten sonra Sultan III. Selim döneminde 1798-1800 yılları arasında yeniden inşa edilmiştir. Bu yeniden yapılanmada klasik Osmanlı mimarisi ile dönemin Barok etkileri harmanlanmıştır. Caminin avlusunda bulunan asırlık çınar ağaçları ve güvercinler, ziyaretçilere huzurlu bir atmosfer sunar. Külliye içerisinde medrese, imaret ve hamam gibi yapılar da yer almaktadır.

Ziyaret İpuçları ve Ulaşım

Ziyaret Saatleri: Cami ve türbe yılın her günü ziyarete açıktır. Özellikle Cuma günleri ve dini bayramlarda yoğunluk yaşanabilir. Namaz vakitlerinde, özellikle Cuma namazı sırasında, turistik ziyaretler kısıtlanabilir veya içeri girmek zorlaşabilir.
Kıyafet Kuralları: İbadethane ziyaretlerinde başörtüsü ve mütevazı kıyafetler tercih edilmesi önemlidir.
Ulaşım: Eyüp Sultan Camii'ne İstanbul'un birçok noktasından otobüs ve tramvay (T5 Haliç Tramvay Hattı) ile kolayca ulaşılabilir. Ayrıca Haliç üzerinden vapur seferleri de bulunmaktadır. Özel araçla gelenler için çevrede ücretli otoparklar mevcuttur.

Eyüpsultan'ın Diğer Önemli Camileri

Eyüpsultan, sadece Eyüp Sultan Camii ile değil, aynı zamanda birçok tarihi ve mimari değere sahip camisiyle de öne çıkar:

Zal Mahmut Paşa Camii: Mimar Sinan'ın eserlerinden biri olan bu cami, 1577 yılında inşa edilmiştir. Bol pencereli duvarları ve ihtişamlı mimarisiyle dikkat çeker. Külliyesi içinde medrese ve türbe de bulunur.
Defterdar Camii: Eyüpsultan'ın girişinde yer alan, mütevazı bir Mimar Sinan eseri olan Defterdar Camii, tarihi dokusuyla ziyaretçilerini etkiler.
Mihrişah Valide Sultan Külliyesi: Sultan III. Selim'in annesi Mihrişah Valide Sultan tarafından yaptırılan bu külliye, türbe, okul, imarethane ve çeşmeden oluşur. Cülus Yolu üzerinde yer alan çeşmesi özellikle dikkat çekicidir.

Eyüpsultan Belediyesi'nin web sitesinde de Arakiyeci Camii, Arpacı Hayrettin Camii, Aşçıbaşı Ahmet Ağa Camii gibi birçok tarihi cami listelenmektedir. Bu camiler, ilçenin zengin İslam kültürünü ve mimari mirasını gözler önüne sermektedir.

Eyüpsultan'ın Çok Kültürlü Geçmişi: Tarihi Kiliseler

Eyüpsultan, ağırlıklı olarak İslami eserleriyle bilinse de, bünyesinde barındırdığı tarihi kiliselerle de İstanbul'un çok kültürlü yapısının bir yansımasıdır. İlçede özellikle Ermeni cemaatine ait önemli kiliseler bulunmaktadır:

Surp Asdvadzadzin Kilisesi: İslambey Mahallesi'nde bulunan bu Ermeni kilisesi, 1785'te yıkılan eski bir kilisenin yerine inşa edilmiş, 1855'te kâgir olarak yeniden yapılmıştır. 2000 yılında onarılarak ibadete açılmıştır. Klasik Ermeni kilisesi mimarisine sahip olan yapı, kesme granit taşlarla örülmüş yüksek duvarlara sahiptir.
Surp Yeyğa Kilisesi (Surp Yeghia Apostolik Ermeni Kilisesi): Nişanca Mahallesi'nde yer alan bu Ermeni kilisesinin tarihi 18. yüzyıla kadar uzanır. 1766'da yıkılıp 1800'de tekrar açılan kilise, 1832'de tamamen yeniden inşa edilmiş ve 1851'de yenilenmiştir. En son 2000 yılında onarımdan geçerek ibadete açılmıştır. Yüksek duvarlarla çevrili avlusu ve Ermenice kitabesiyle dikkat çeker.

Bu kiliseler, Eyüpsultan'ın sadece bir İslam merkezi olmadığını, aynı zamanda farklı inançların da yüzyıllardır bir arada yaşadığı bir hoşgörü coğrafyası olduğunu göstermektedir. Memleketim olarak, bu tarihi yapıların korunmasının ve ziyaretçilere sunulmasının kültürel çeşitliliğimiz açısından büyük önem taşıdığına inanıyoruz.

Eyüpsultan Ziyaretiniz İçin Genel İpuçları

Eyüpsultan'ı ziyaret ederken, dini mekanların yanı sıra çevresindeki diğer turistik yerleri de keşfedebilirsiniz. Örneğin, Eyüp Sultan Camii'nin hemen arkasında yer alan Eyüpsultan Mezarlığı ve buradan teleferikle ulaşabileceğiniz Pierre Loti Tepesi, Haliç'in muhteşem panoramik manzarasını sunar. Tarihi çarşılarında dolaşabilir, yöresel lezzetleri tadabilir ve Memleketim ruhunu hissedebilirsiniz.

Eyüpsultan, İstanbul'un hem tarihi hem de manevi derinliğini hissetmek isteyenler için vazgeçilmez bir duraktır. Camileri ve kiliseleriyle bu semt, geçmişten günümüze uzanan zengin bir kültürel mirası barındırmaktadır.

İlgili Bağlantılar ve Rehberler

Eyüpsultan Rehberi • Eyüpsultan Gezilecek Yerler • İstanbul Rehberi • Coğrafi İşaretler • Tüm Bloglar