Pazar'ın Gizemli Geçmişi: Karadeniz'in Antik İzlerini Keşfedin

Karadeniz'in yemyeşil doğasıyla iç içe, hırçın dalgaların kıyısında saklı kalmış bir tarih hazinesi: Rize'nin Pazar ilçesi. Günümüzde çay tarlaları ve fındık bahçeleriyle anılan bu şirin ilçe, aslında binlerce yıllık bir geçmişin, medeniyetlerin ve kültürlerin izlerini taşıyor. Antik kentler denince akla genellikle Ege ve Akdeniz gelse de, Karadeniz'in bu köşesi de kendi özgün antik mirasıyla ziyaretçilerini bekliyor. Pazar'ın eski adı olan Atina, bu derin tarihin en çarpıcı kanıtlarından biri.

Bu yazımızda, Pazar'ın antik yüzünü, kadim yerleşimlerini ve günümüze ulaşan tarihi kalıntılarını keşfe çıkacağız. Karadeniz'in bu eşsiz coğrafyasında, zamanın ötesinden gelen fısıltılara kulak vermeye hazır olun.

Pazar'ın Derin Tarihi: Antik Atina'dan Günümüze

Pazar'ın tarihi, M.Ö. 7. yüzyıla kadar uzanan köklere sahiptir. Antik çağlarda Atina adıyla bilinen bu yerleşim, Karadeniz ticaret yolu üzerinde stratejik bir konuma sahipti. Miletliler tarafından kurulduğu düşünülen bu antik liman kenti, zamanla Roma, Bizans ve Pontus Rum İmparatorluğu gibi büyük medeniyetlerin egemenliği altına girmiştir. Her bir medeniyet, Pazar'ın kültürel ve mimari dokusuna kendi izlerini bırakmıştır. Özellikle Bizans döneminde önemli bir kale ve ticaret merkezi olarak öne çıkan Atina, Osmanlı İmparatorluğu döneminde de stratejik önemini korumuştur.

Bölgenin coğrafi yapısı, dağların denize paralel uzanması ve derin vadilerin varlığı, antik dönemlerde yerleşimlerin genellikle kıyı şeridinde veya vadilerin iç kesimlerinde yoğunlaşmasına neden olmuştur. Bu durum, Pazar'ın hem denizden hem de karadan gelen tehditlere karşı korunmasını gerektirmiş, bu da bölgede çok sayıda kale ve savunma yapısının inşa edilmesine yol açmıştır. Pazar'ın tarihi, sadece büyük imparatorlukların değil, aynı zamanda yerel beyliklerin ve halkların da direniş ve yaşam mücadelesinin bir öyküsüdür.

Ciha Kalesi: Pazar'ın Gözcüsü ve Tarihi Sırların Tanığı

Pazar'ın antik mirasının en belirgin ve etkileyici örneklerinden biri şüphesiz Ciha Kalesi'dir. İlçe merkezine yaklaşık 10 kilometre uzaklıkta, Fırtına Deresi'nin denize döküldüğü noktaya yakın bir tepede yükselen bu görkemli yapı, yüzyıllardır Pazar'ın ve Karadeniz'in tarihine tanıklık etmektedir. Bizans döneminde inşa edildiği düşünülen kale, stratejik konumu sayesinde hem denizden hem de karadan gelen geçişleri kontrol altında tutmuştur. Kalenin adı, bazı kaynaklarda Cihakale olarak da geçmektedir.

Ciha Kalesi, özellikle Orta Çağ'da bölgedeki savunma ağının önemli bir parçasıydı. Pontus Rum İmparatorluğu döneminde de kullanıldığı bilinen kale, Osmanlı İmparatorluğu'nun bölgeyi fethinden sonra da bir süre aktif olarak kullanılmıştır. Günümüzde kalenin büyük bir kısmı ayakta olmasa da, sur kalıntıları, burçları ve iç yapısına dair izler, ziyaretçilere geçmişin ihtişamını fısıldar. Kaleye çıkan patika yollar, aynı zamanda doğa yürüyüşü sevenler için de eşsiz manzaralar sunar. Memleketim platformu olarak, bu tür tarihi yapıların korunması ve tanıtılması gerektiğine inanıyoruz. Ciha Kalesi, Pazar'ın sadece doğal güzelliklerini değil, aynı zamanda derin tarihini de gözler önüne seren önemli bir simgedir.

Kalenin Mimari Özellikleri ve Stratejik Önemi

Ciha Kalesi, tipik Bizans dönemi kale mimarisinin özelliklerini taşır. Kalın sur duvarları, gözetleme kuleleri ve iç avlusuyla, uzun süreli kuşatmalara dayanabilecek şekilde tasarlanmıştır. Kalenin konumu, özellikle Karadeniz ticaret yolu üzerinde seyreden gemileri kontrol etmek ve iç bölgelerden gelen kervan yollarını korumak açısından hayati öneme sahipti. Bu stratejik konum, kaleyi defalarca el değiştiren bir yapı haline getirmiştir. Her yeni egemenlik, kaleye kendi mimari ve kültürel izlerini eklemiştir.

Bölgedeki Diğer Tarihi İzler ve Kalıntılar

Pazar ve çevresi, Ciha Kalesi dışında da pek çok tarihi iz barındırır. Her ne kadar büyük bir